ມົນລະພິດທາງອາກາດພາຍໃນເຮືອນແມ່ນຫຍັງ?

ມົນລະພິດທາງອາກາດພາຍໃນອາຄານແມ່ນການປົນເປື້ອນຂອງອາກາດພາຍໃນອາຄານທີ່ເກີດຈາກມົນລະພິດ ແລະ ແຫຼ່ງຕ່າງໆເຊັ່ນ: ຄາບອນມໍນອກໄຊ, ຝຸ່ນລະອອງ, ສານປະກອບອິນຊີທີ່ລະເຫີຍໄດ້, ຣາດອນ, ເຊື້ອລາ ແລະ ໂອໂຊນ. ໃນຂະນະທີ່ມົນລະພິດທາງອາກາດພາຍນອກໄດ້ດຶງດູດຄວາມສົນໃຈຂອງຫຼາຍລ້ານຄົນ, ແຕ່ຄຸນນະພາບອາກາດທີ່ຮ້າຍແຮງທີ່ສຸດທີ່ທ່ານປະສົບທຸກໆມື້ອາດຈະມາຈາກເຮືອນຂອງທ່ານ.

—

ມົນລະພິດທາງອາກາດພາຍໃນເຮືອນແມ່ນຫຍັງ?

ມີມົນລະພິດທີ່ບໍ່ຮູ້ຈັກຢູ່ອ້ອມຮອບຕົວເຮົາ. ໃນຂະນະທີ່ມົນລະພິດໂດຍທົ່ວໄປແມ່ນລັກສະນະທີ່ສຳຄັນຈາກທັດສະນະດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ສຸຂະພາບ, ເຊັ່ນ: ນ້ຳ ຫຼື ສຽງລົບກວນ, ຫຼາຍຄົນໃນພວກເຮົາບໍ່ຮູ້ວ່າມົນລະພິດທາງອາກາດພາຍໃນອາຄານໄດ້ກໍ່ໃຫ້ເກີດຄວາມສ່ຽງດ້ານສຸຂະພາບຫຼາຍຢ່າງໃນເດັກນ້ອຍ ແລະ ຜູ້ໃຫຍ່ໃນໄລຍະຫຼາຍປີທີ່ຜ່ານມາ. ໃນຄວາມເປັນຈິງ, ອົງການປົກປ້ອງສິ່ງແວດລ້ອມຂອງສະຫະລັດ (EPA) ຈັດອັນດັບມັນເປັນໜຶ່ງໃນຫ້າອັນຕະລາຍດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມອັນດັບຕົ້ນໆ.

ພວກເຮົາໃຊ້ເວລາປະມານ 90% ຂອງເວລາຂອງພວກເຮົາຢູ່ໃນເຮືອນ ແລະ ມັນເປັນຄວາມຈິງທີ່ພິສູດແລ້ວວ່າການປ່ອຍອາຍພິດພາຍໃນເຮືອນຍັງປົນເປື້ອນອາກາດ. ການປ່ອຍອາຍພິດພາຍໃນເຮືອນເຫຼົ່ານີ້ສາມາດເປັນທຳມະຊາດ ຫຼື ມະນຸດສ້າງຂຶ້ນ; ພວກມັນມາຈາກອາກາດທີ່ພວກເຮົາຫາຍໃຈໄປສູ່ການໄຫຼວຽນຂອງອາກາດພາຍໃນເຮືອນ ແລະ ໃນລະດັບໜຶ່ງ, ຈາກເຄື່ອງເຟີນີເຈີ. ການປ່ອຍອາຍພິດເຫຼົ່ານີ້ເຮັດໃຫ້ເກີດມົນລະພິດທາງອາກາດພາຍໃນເຮືອນ.

ມົນລະພິດທາງອາກາດພາຍໃນອາຄານ ແມ່ນມົນລະພິດ (ຫຼື ການປົນເປື້ອນ) ຂອງອາກາດພາຍໃນອາຄານ ທີ່ເກີດຈາກມົນລະພິດ ແລະ ແຫຼ່ງຕ່າງໆເຊັ່ນ: ຄາບອນມໍນອກໄຊ, ຝຸ່ນລະອອງ (PM 2.5), ສານປະກອບອິນຊີທີ່ລະເຫີຍໄດ້ງ່າຍ (VOCs), ຣາດອນ, ເຊື້ອລາ ແລະ ໂອໂຊນ.

ທຸກໆປີ,ມີການບັນທຶກການເສຍຊີວິດກ່ອນໄວອັນຄວນເກືອບສີ່ລ້ານຄົນທົ່ວໂລກຍ້ອນມົນລະພິດທາງອາກາດພາຍໃນອາຄານແລະ ຍັງມີອີກຫຼາຍໆຄົນທຸກທໍລະມານຈາກພະຍາດທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບມັນ ເຊັ່ນ: ພະຍາດຫືດ, ພະຍາດຫົວໃຈ ແລະ ມະເຮັງ. ມົນລະພິດທາງອາກາດໃນຄົວເຮືອນທີ່ເກີດຈາກການເຜົາໄໝ້ເຊື້ອໄຟທີ່ບໍ່ສະອາດ ແລະ ເຕົາໄຟແຂງປ່ອຍມົນລະພິດອັນຕະລາຍເຊັ່ນ: ໄນໂຕຣເຈນອອກໄຊ, ຄາບອນມໍນອກໄຊ ແລະ ອະນຸພາກ. ສິ່ງທີ່ເຮັດໃຫ້ເລື່ອງນີ້ໜ້າເປັນຫ່ວງຍິ່ງຂຶ້ນກໍຄື ມົນລະພິດທາງອາກາດທີ່ເກີດຈາກພາຍໃນອາຄານສາມາດປະກອບສ່ວນເຮັດໃຫ້ເສຍຊີວິດກ່ອນໄວອັນຄວນເກືອບ 500,00 ຄົນທີ່ມາຈາກມົນລະພິດທາງອາກາດກາງແຈ້ງໃນແຕ່ລະປີ.

ມົນລະພິດທາງອາກາດພາຍໃນອາຄານຍັງມີການເຊື່ອມໂຍງຢ່າງເລິກເຊິ່ງກັບຄວາມບໍ່ສະເໝີພາບ ແລະ ຄວາມທຸກຍາກເຊັ່ນກັນ. ສະພາບແວດລ້ອມທີ່ມີສຸຂະພາບດີແມ່ນໄດ້ຮັບການຍອມຮັບວ່າເປັນສິດທິຕາມລັດຖະທຳມະນູນຂອງປະຊາຊົນເຖິງວ່າຈະມີສິ່ງນີ້, ຍັງມີປະມານສາມພັນລ້ານຄົນທີ່ໃຊ້ແຫຼ່ງເຊື້ອໄຟທີ່ບໍ່ສະອາດ ແລະ ອາໄສຢູ່ໃນບາງປະເທດທີ່ທຸກຍາກທີ່ສຸດໃນໂລກ ເຊັ່ນ: ອາຟຣິກາ, ອາເມລິກາລາຕິນ ແລະ ບັນດາປະເທດອາຊີ. ນອກຈາກນັ້ນ, ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ເຊື້ອໄຟທີ່ມີຢູ່ແລ້ວທີ່ໃຊ້ພາຍໃນອາຄານກໍ່ມີຄວາມສ່ຽງຮ້າຍແຮງແລ້ວ. ການບາດເຈັບເຊັ່ນ: ການໄໝ້ ແລະ ການກິນນ້ຳມັນກາດລ້ວນແຕ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບພະລັງງານໃນຄົວເຮືອນທີ່ໃຊ້ສຳລັບເຮັດໃຫ້ມີແສງ, ການປຸງແຕ່ງອາຫານ ແລະ ຈຸດປະສົງອື່ນໆທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ.

ນອກຈາກນີ້ຍັງມີຄວາມບໍ່ສົມສ່ວນທີ່ມີຢູ່ເມື່ອກ່າວເຖິງມົນລະພິດທີ່ເຊື່ອງໄວ້ນີ້. ແມ່ຍິງ ແລະ ເດັກຍິງ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າໄດ້ຮັບຜົນກະທົບຫຼາຍທີ່ສຸດ ເນື່ອງຈາກເຂົາເຈົ້າໃຊ້ເວລາຢູ່ໃນເຮືອນຫຼາຍກວ່າ.ການວິເຄາະທີ່ດຳເນີນໂດຍອົງການອະນາໄມໂລກໃນປີ 2016ເດັກຍິງໃນຄົວເຮືອນທີ່ອາໄສເຊື້ອໄຟທີ່ບໍ່ສະອາດເສຍເວລາປະມານ 20 ຊົ່ວໂມງຕໍ່ອາທິດໃນການຫາຟືນ ຫຼື ນໍ້າ; ນີ້ໝາຍຄວາມວ່າເຂົາເຈົ້າເສຍປຽບ, ທັງເມື່ອທຽບກັບຄົວເຮືອນທີ່ສາມາດເຂົ້າເຖິງເຊື້ອໄຟສະອາດໄດ້, ເຊັ່ນດຽວກັນກັບຄົວເຮືອນຜູ້ຊາຍ.

ດັ່ງນັ້ນ, ມົນລະພິດທາງອາກາດພາຍໃນເຮືອນມີຄວາມກ່ຽວຂ້ອງກັບການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດແນວໃດ?

ຄາບອນດຳ (ເຊິ່ງເອີ້ນກັນວ່າຂີ້ເທົ່າ) ແລະ ມີເທນ - ອາຍແກັສເຮືອນແກ້ວທີ່ມີຄວາມແຮງຫຼາຍກວ່າແມ່ນຄາບອນໄດອອກໄຊ - ທີ່ປ່ອຍອອກມາຈາກການເຜົາໄໝ້ທີ່ບໍ່ມີປະສິດທິພາບໃນຄົວເຮືອນແມ່ນມົນລະພິດທີ່ມີພະລັງທີ່ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດ. ເຄື່ອງໃຊ້ໃນການປຸງແຕ່ງອາຫານ ແລະ ເຄື່ອງເຮັດຄວາມຮ້ອນໃນຄົວເຮືອນແມ່ນແຫຼ່ງທີ່ມາຂອງຄາບອນດຳທີ່ສູງທີ່ສຸດ ເຊິ່ງໂດຍພື້ນຖານແລ້ວກ່ຽວຂ້ອງກັບການໃຊ້ຖ່ານຫີນ, ເຕົາໄມ້ ແລະ ເຄື່ອງໃຊ້ໃນການປຸງແຕ່ງອາຫານແບບດັ້ງເດີມ. ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ, ຄາບອນດຳມີຜົນກະທົບຕໍ່ການເຮັດໃຫ້ອົບອຸ່ນກວ່າຄາບອນໄດອອກໄຊ; ແຂງແຮງກວ່າຄາບອນໄດອອກໄຊປະມານ 460 -1,500 ເທົ່າຕໍ່ໜ່ວຍມວນສານ.

ການປ່ຽນແປງຂອງດິນຟ້າອາກາດຍັງສາມາດສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ອາກາດທີ່ພວກເຮົາຫາຍໃຈພາຍໃນເຮືອນ. ລະດັບຄາບອນໄດອອກໄຊທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນ ແລະ ອຸນຫະພູມທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນສາມາດກະຕຸ້ນຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຂອງສານກໍ່ໃຫ້ເກີດອາການແພ້ຈາກພາຍນອກ ເຊິ່ງສາມາດແຊກຊຶມເຂົ້າໄປໃນພື້ນທີ່ພາຍໃນເຮືອນໄດ້. ເຫດການສະພາບອາກາດທີ່ຮຸນແຮງໃນທົດສະວັດທີ່ຜ່ານມາຍັງໄດ້ຫຼຸດຄຸນນະພາບອາກາດພາຍໃນເຮືອນລົງໂດຍການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ ເຊິ່ງສົ່ງຜົນໃຫ້ການເພີ່ມຂຶ້ນຂອງຝຸ່ນ, ເຊື້ອລາ ແລະ ເຊື້ອແບັກທີເຣຍ.

ບັນຫາຂອງມົນລະພິດທາງອາກາດພາຍໃນອາຄານນຳພວກເຮົາມາສູ່ “ຄຸນນະພາບອາກາດພາຍໃນອາຄານ”. ຄຸນນະພາບອາກາດພາຍໃນອາຄານ (IAQ) ໝາຍເຖິງຄຸນນະພາບອາກາດພາຍໃນ ແລະ ອ້ອມຮອບອາຄານ ແລະ ໂຄງສ້າງຕ່າງໆ, ແລະ ກ່ຽວຂ້ອງກັບສຸຂະພາບ, ຄວາມສະດວກສະບາຍ ແລະ ສະຫວັດດີພາບຂອງຜູ້ຢູ່ອາໄສໃນອາຄານ. ສະຫຼຸບແລ້ວ, ຄຸນນະພາບອາກາດພາຍໃນອາຄານແມ່ນຖືກກຳນົດໂດຍມົນລະພິດພາຍໃນອາຄານ. ດັ່ງນັ້ນ, ເພື່ອແກ້ໄຂ ແລະ ປັບປຸງ IAQ, ແມ່ນການແກ້ໄຂບັນຫາແຫຼ່ງມົນລະພິດທາງອາກາດພາຍໃນອາຄານ.

ທ່ານອາດຈະມັກ:15 ເມືອງທີ່ມີມົນລະພິດຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກ

ວິທີການຫຼຸດຜ່ອນມົນລະພິດທາງອາກາດພາຍໃນອາຄານ

ເພື່ອເລີ່ມຕົ້ນ, ມົນລະພິດໃນຄົວເຮືອນແມ່ນສິ່ງທີ່ສາມາດຄວບຄຸມໄດ້ໃນລະດັບທີ່ດີ. ເນື່ອງຈາກພວກເຮົາທຸກຄົນແຕ່ງກິນຢູ່ໃນເຮືອນຂອງພວກເຮົາ, ການໃຊ້ເຊື້ອໄຟທີ່ສະອາດກວ່າເຊັ່ນ: ອາຍແກັສຊີວະພາບ, ເອທານອນ ແລະ ແຫຼ່ງພະລັງງານທົດແທນອື່ນໆສາມາດນຳພາພວກເຮົາໄປຂ້າງໜ້າໄດ້ຢ່າງແນ່ນອນ. ຜົນປະໂຫຍດເພີ່ມເຕີມຕໍ່ສິ່ງນີ້ຄືການຫຼຸດຜ່ອນການເສື່ອມໂຊມຂອງປ່າໄມ້ ແລະ ການສູນເສຍທີ່ຢູ່ອາໄສ - ທົດແທນຊີວະມວນ ແລະ ແຫຼ່ງໄມ້ອື່ນໆ - ເຊິ່ງຍັງສາມາດແກ້ໄຂບັນຫາຮີບດ່ວນຂອງການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດໂລກ.

ຜ່ານກຸ່ມພັນທະມິດດ້ານສະພາບອາກາດ ແລະ ອາກາດສະອາດ, ໂຄງການສິ່ງແວດລ້ອມສະຫະປະຊາຊາດ (UNEP) ຍັງໄດ້ດຳເນີນຂັ້ນຕອນຕ່າງໆເພື່ອຈັດລຳດັບຄວາມສຳຄັນຂອງການຮັບຮອງເອົາແຫຼ່ງພະລັງງານ ແລະ ເຕັກໂນໂລຊີທີ່ສະອາດກວ່າ ເຊິ່ງສາມາດປັບປຸງຄຸນນະພາບອາກາດ, ຫຼຸດຜ່ອນມົນລະພິດທາງອາກາດ, ແລະ ເນັ້ນໜັກເຖິງຄວາມສຳຄັນຂອງຜົນປະໂຫຍດດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມ, ສັງຄົມ ແລະ ເສດຖະກິດ. ການຮ່ວມມືແບບສະໝັກໃຈຂອງລັດຖະບານ, ອົງການຈັດຕັ້ງ, ສະຖາບັນວິທະຍາສາດ, ທຸລະກິດ ແລະ ອົງການຈັດຕັ້ງສັງຄົມພົນລະເຮືອນນີ້ແມ່ນເກີດມາຈາກການລິເລີ່ມທີ່ສ້າງຂຶ້ນເພື່ອແກ້ໄຂຄຸນນະພາບອາກາດ ແລະ ປົກປ້ອງໂລກໂດຍການຫຼຸດຜ່ອນມົນລະພິດສະພາບອາກາດໄລຍະສັ້ນ (SLCPs).

ອົງການອະນາໄມໂລກ (WHO) ຍັງໄດ້ຍົກສູງຄວາມຮັບຮູ້ກ່ຽວກັບມົນລະພິດທາງອາກາດໃນຄົວເຮືອນໃນລະດັບປະເທດ ແລະ ພາກພື້ນຜ່ານກອງປະຊຸມ ແລະ ການປຶກສາຫາລືໂດຍກົງ. ພວກເຂົາໄດ້ສ້າງຊຸດເຄື່ອງມືແກ້ໄຂບັນຫາພະລັງງານໃນຄົວເຮືອນທີ່ສະອາດ (CHEST), ບ່ອນເກັບມ້ຽນຂໍ້ມູນ ແລະ ຊັບພະຍາກອນເພື່ອກຳນົດຜູ້ມີສ່ວນຮ່ວມທີ່ເຮັດວຽກກ່ຽວກັບວິທີແກ້ໄຂພະລັງງານໃນຄົວເຮືອນ ແລະ ບັນຫາສາທາລະນະສຸກ ເພື່ອອອກແບບ, ນຳໃຊ້ ແລະ ຕິດຕາມກວດກາຂະບວນການຕ່າງໆທີ່ກ່ຽວຂ້ອງກັບການນຳໃຊ້ພະລັງງານໃນຄົວເຮືອນ.

ໃນລະດັບບຸກຄົນ, ມີຫຼາຍວິທີທີ່ພວກເຮົາສາມາດຮັບປະກັນອາກາດທີ່ສະອາດກວ່າໃນເຮືອນຂອງພວກເຮົາ. ມັນແນ່ນອນວ່າການຮັບຮູ້ແມ່ນກຸນແຈສຳຄັນ. ຫຼາຍຄົນໃນພວກເຮົາຄວນຮຽນຮູ້ ແລະ ເຂົ້າໃຈແຫຼ່ງທີ່ມາຂອງມົນລະພິດຈາກເຮືອນຂອງພວກເຮົາ, ບໍ່ວ່າຈະມາຈາກນໍ້າມຶກ, ເຄື່ອງພິມ, ພົມ, ເຟີນີເຈີ, ເຄື່ອງໃຊ້ໃນການປຸງແຕ່ງອາຫານ, ແລະອື່ນໆ.

ກວດສອບນໍ້າຫອມປັບອາກາດທີ່ທ່ານໃຊ້ຢູ່ເຮືອນ. ໃນຂະນະທີ່ຫຼາຍຄົນໃນພວກເຮົາມັກຈະຮັກສາເຮືອນຂອງພວກເຮົາໃຫ້ບໍ່ມີກິ່ນ ແລະ ເປັນທີ່ຕ້ອນຮັບ, ແຕ່ບາງອັນອາດເປັນແຫຼ່ງຂອງມົນລະພິດ. ເພື່ອໃຫ້ຊັດເຈນກວ່ານີ້, ໃຫ້ຫຼຸດຜ່ອນການໃຊ້ນໍ້າຫອມປັບອາກາດທີ່ມີສ່ວນປະກອບຂອງ limonene;ນີ້ສາມາດເປັນແຫຼ່ງຂອງ VOCsການລະບາຍອາກາດມີຄວາມສຳຄັນທີ່ສຸດ. ການເປີດປ່ອງຢ້ຽມຂອງພວກເຮົາເປັນໄລຍະເວລາທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ, ການໃຊ້ຕົວກອງອາກາດທີ່ໄດ້ຮັບການຮັບຮອງ ແລະ ມີປະສິດທິພາບ ແລະ ພັດລົມລະບາຍອາກາດແມ່ນບາດກ້າວທຳອິດທີ່ງ່າຍດາຍທີ່ຈະເລີ່ມຕົ້ນ. ພິຈາລະນາການປະເມີນຄຸນນະພາບອາກາດ, ໂດຍສະເພາະໃນຫ້ອງການ ແລະ ເຂດທີ່ຢູ່ອາໄສຂະໜາດໃຫຍ່, ເພື່ອເຂົ້າໃຈຕົວກຳນົດຕ່າງໆທີ່ຄວບຄຸມຄຸນນະພາບອາກາດພາຍໃນ. ນອກຈາກນີ້, ການກວດສອບທໍ່ນໍ້າຮົ່ວ ແລະ ກອບປ່ອງຢ້ຽມເປັນປະຈຳຫຼັງຈາກຝົນຕົກໜັກສາມາດຊ່ວຍປ້ອງກັນການເຕີບໂຕຂອງຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ ແລະ ເຊື້ອລາ. ນີ້ຍັງໝາຍເຖິງການຮັກສາລະດັບຄວາມຊຸ່ມຊື່ນລະຫວ່າງ 30%-50% ໃນພື້ນທີ່ທີ່ມີແນວໂນ້ມທີ່ຈະເກັບຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ.

ຄຸນນະພາບອາກາດພາຍໃນອາຄານ ແລະ ມົນລະພິດ ແມ່ນສອງແນວຄວາມຄິດທີ່ເຄີຍຖືກລະເລີຍ ແລະ ມັກຈະຖືກລະເລີຍ. ແຕ່ດ້ວຍແນວຄິດທີ່ຖືກຕ້ອງ ແລະ ວິຖີຊີວິດທີ່ມີສຸຂະພາບດີ, ພວກເຮົາສາມາດປັບຕົວເຂົ້າກັບການປ່ຽນແປງໄດ້ສະເໝີ, ແມ່ນແຕ່ໃນເຮືອນຂອງພວກເຮົາເອງ. ສິ່ງນີ້ສາມາດນຳໄປສູ່ອາກາດທີ່ສະອາດກວ່າ ແລະ ສະພາບແວດລ້ອມທີ່ຫາຍໃຈສະດວກສຳລັບຕົວເຮົາເອງ ແລະ ເດັກນ້ອຍ, ແລະ ໃນທາງກັບກັນ, ຈະນຳໄປສູ່ການດຳລົງຊີວິດທີ່ປອດໄພກວ່າ.

ຈາກ earth.org.